niemiecki_01_okladki.indd - page 1

4
Sebastian
Chudak
1
1
Dr Sebastian Chudak jest adiunktem w Instytucie Filologii Germańskiej na Uniwersytecie im. Adama Mickiewicza w Poznaniu.
Współczesna dydaktyka uznaje rozwój tzw. kom-
petencji interkulturowej za ważny cel edukacji
(także językowej). Jednocześnie mówi się ob tym,
że jest to cel trudny do osiągnięcia (szczególnie
wb ramach edukacji szkolnej). Niemniej podkre-
śla się, że należy próbować stworzyć przynaj-
mniej podwaliny tej kompetencji, punkt wyjścia
do samodzielnej pracy, która będzie kontynuowa-
na przez uczniów, także po opuszczeniu murów
szkoły (
lifelong learning
). Niezwykle ważne jest
uświadomienie uczniom tego, że ich postrzeganie
obcych kulturowo zjawisk pozostaje pod stałym
wpływem wzorców kulturowych, które przyswo-
ili wb swoim dotychczasowym życiu. Istotna jest
tu także refleksja na temat uprzedzeń ib stereoty-
pów, ich źródeł iboddziaływania. Osiągnięcie tych
ibinnych celów związanych zbkompetencją interkul-
turową może być przy tym trudne, wbsytuacji, gdy
uczniowie mają znikome doświadczenie wbkontak-
tach zb obcymi kulturami, ab praca na lekcji opiera
się wyłącznie na podręcznikach, których jakość
wb tym specyficznym zakresie pozostawia niestety
nadal wiele do życzenia. Koniecznością jest zatem
szukanie sposobów na zróżnicowany ib odpowia-
dający preferencjom uczniów sposób prezentacji
wiedzy niezbędnej do rozwinięcia wspomnianej
wyżej kompetencji oraz bodźców, które będą sty-
mulowały uczniów do refleksji na temat obcych
kultur, ich własnego kręgu kulturowego ib ich
samych. Wb czasach, wb których – jak wynika
nie tylko zb obserwacji, ale przede
wszystkim zb prowadzonych wb tym
zakresie badań – media audiowizu-
alne (telewizja, kino, serwisy inter-
netowe typu YouTube.com) cieszą
się wśród uczniów szczególnie
dużą popularnością, nonsensem
byłaby rezygnacja zbtychże mediów
wb pracy na lekcji. Niestety, dzieje
się tak nader często. Przyczyny tego
stanu są różne. Niewątpliwie dużą
trudnością jest znalezienie odpo-
wiedniego materiału filmowego
oraz opracowanie jego dydakty-
zacji.
Uprzedzenia i stereotypy są te-
matem często poruszanym przez
autorów scena-
riuszy filmowych.
Klasycznym już przykła-
dem filmu opartego wbcało-
ści na „zabawie” stereotypami
jest film krótkometrażowy pt.
„Schwarzfahrer”
(reż.
P. Danquart, 1992/93, 12 min.). Jest on dostępny m.in.
na stronie WWW reżysera:
projekte/schwarzfahrer
. Akcja tej czarno-białej
produkcji rozgrywa się wbtramwaju, którym – jak
sugeruje tytuł – ktoś podróżuje bez biletu (niem.
jemand fährt schwarz
). Głównymi bohaterami są
starsza kobieta ib czarnoskóry mężczyzna (niem.
der Schwarze
). Czy gapowiczem jest jedna zbtych
osób, czy może jednak ktoś inny? Wbtrakcie jazdy
tramwajem kobieta wygłasza monolog. Obraża
przy tym wielokrotnie czarnoskórego pasażera. Jej
tyrada pełna jest stereotypów ib uprzedzeń doty-
czących obcokrajowców. Wb pewnym momencie
pada nawet zdanie, że „jak tak dalej pójdzie,
to będziemy mieli tu [wb Niemczech] niedługo
tylko Polaków, Turków ib czarnuchów” (tłumacze-
nie własne).
Film „Schwarzfahrer”, który doczekał
się już wielu dydaktyzacji, np. wb czasopiśmie
„Fremdsprache Deutsch”
(nr 36/2007 Sehen(d)
lernen, str. 26-28,
gital.de/ce/schwarzfahrer/detail.html), wb publi-
kacji
„Deutsche Spielfilme der neunziger
Jahre. Arbeitsheft für den Unterricht”
(Goethe
Institut, 2000) lub wb internecie (np. na stronie
-
-kurzfilme.html
), doskonale nadaje się do tego,
aby sprowokować uczniów (poziomB1+) do reflek-
sji na temat stereotypów ib uprzedzeń obecnych
wbżyciu społecznym, ich wpływu na nasze zacho-
wania iboceny.
Pracę zb filmem można rozpocząć od opisu
występujących wb nim postaci. Wb tym celu warto
wybrać takie ujęcia, wb których są one pokazane
wb sposób niesugerujący odpowiedzi na pytanie,
która zb nich mogłaby być potencjalnym gapowi-
czem (patrz ilustracja nr 1).
Wbkolejnym kroku proponujemy pracę zbdwoma
innymi ujęciami (patrz ilustracja nr 2 i 3). Każde
zb nich wydaje się sugerować zupełnie odmien-
ne rozwiązanie zagadki…
Czy to możliwe, aby
Filmtipps zum
Thema „Stereotyp“
... czyli film jako impuls
do refleksji o stereotypach
1 2,3
Powered by FlippingBook